Microsoft Build 2026 - Dag 1: van AI features naar agent-platform

Dit was dag 1 van Microsoft Build 2026. In deze blog deelt Eltjo Veninga zijn belangrijkste bevindingen en inzichten van de eerste dag.

Vandaag bezocht ik samen met collega Arnold Boersma namens Vitas de eerste dag van Microsoft Build 2026, en wat mij meteen opviel was hoe sterk de focus is verschoven. Waar AI de afgelopen jaren vooral zichtbaar was als feature of assistent, draait het nu om iets fundamentelers: AI agents als nieuwe bouwsteen van software. Microsoft presenteert daarbij niet één product, maar een complete stack waarin deze agents kunnen functioneren.

De keynote maakte duidelijk dat we in een nieuwe fase zijn beland. Het gaat niet meer om slimme prompts of losse Copilot-functionaliteit, maar om systemen die zelfstandig taken uitvoeren. Daarvoor is meer nodig dan alleen een model. Microsoft positioneert een volledige architectuur waarin compute, data, tooling en governance samenkomen. Het idee dat bleef hangen: ze bouwen geen AI-tool, maar een omgeving waarin agents daadwerkelijk “kunnen werken”.

Wat mij verraste, was de prominente rol van Windows in dit verhaal. Windows wordt opnieuw neergezet als platform, maar dit keer als plek waar agents lokaal draaien. Met ontwikkelingen zoals lokale modellen en execution containers ontstaat er iets dat sterk lijkt op een runtime voor agents op je eigen device. Die containers zorgen ervoor dat agents geïsoleerd, controleerbaar en veilig kunnen opereren, inclusief identity en policy-handhaving. Daarmee wordt edge AI veel meer dan alleen inference; het wordt een volwaardige execution-omgeving.

Tegelijkertijd zie je dat Microsoft aan de cloudkant hetzelfde verhaal doortrekt. Met nieuwe infrastructuur zoals Maia 200 bouwen ze aan een eigen AI-stack die diep geïntegreerd is in Azure. Het gaat niet alleen om brute rekenkracht, maar om efficiëntie en schaalbaarheid, zodat agents ook op grote schaal inzetbaar worden. In combinatie met de lokale mogelijkheden ontstaat er een hybride model waarin workloads zich flexibel tussen edge en cloud bewegen.

Misschien wel het belangrijkste concept van vandaag vond ik echter de nadruk op context. Waar modellen lange tijd centraal stonden, verschuift de aandacht nu naar de data en kennis die agents gebruiken. Met initiatieven zoals Microsoft IQ brengt Microsoft bedrijfsdata, webinformatie en modellen samen in één geïntegreerde laag. Daarmee krijgen agents niet alleen antwoorden, maar ook begrip van de omgeving waarin ze opereren. Het onderstreept een belangrijke verschuiving: de waarde zit niet meer in het model alleen, maar in de context waarin het wordt toegepast.

Ook op het gebied van runtime zie je dat Microsoft een duidelijke stap maakt van experiment naar productie. Met Foundry en hosted agents ontstaat een platform waarin agents niet alleen gebouwd, maar ook beheerd en opgeschaald kunnen worden. Alles draait daarbij om controle en betrouwbaarheid, iets wat cruciaal is als je agents daadwerkelijk werk laat uitvoeren binnen organisaties. Diezelfde gedachte zie je terug in de tooling: GitHub en Copilot evolueren van ontwikkelhulpmiddel naar regieplatform voor agent-based workflows.

Wat ik sterk vond, is dat security en governance vanaf het begin zijn meegenomen. Agents krijgen een eigen identiteit, opereren binnen duidelijke grenzen en laten een audittrail achter. In feite worden ze behandeld als digitale collega’s, met bijbehorende verantwoordelijkheden en controlemechanismen. Dat voelt als een noodzakelijke stap als deze technologie echt geproduceerd gebruikt gaat worden.

Naast deze meer directe aankondigingen kwam er ook ruimte voor toekomstgerichte innovatie, zoals de nieuwe Majorana 2 quantumchip. Daarmee laat Microsoft zien dat het niet alleen inzet op de korte termijn van AI-productiviteit, maar ook op fundamentele doorbraken in computing op de langere termijn.

Als ik mijn eerste dag bij Build samenvat, dan voelt dit als een duidelijke kantelpunt. Software verschuift van applicaties waarin mensen werken, naar systemen waarin agents werk uitvoeren namens mensen. Microsoft positioneert zich daarbij nadrukkelijk als leverancier van de volledige stack, van hardware tot gebruikerservaring.

Mijn belangrijkste takeaway is dan ook dat we niet simpelweg een nieuwe tool zien, maar een nieuw paradigma. De komende tijd zal moeten uitwijzen hoe snel dit werkelijkheid wordt, maar de richting is helder: de manier waarop we software bouwen en gebruiken staat op het punt fundamenteel te veranderen.

Deze post is tot stand gekomen met behulp van AI.